Don’t cry for me! I am a star!

Το όνομα της Lorelai, που σημαίνει σαγηνευτική σειρήνα με υπέροχη φωνή. Η Lorelai Mosnegutu πράγματι συγκλόνισε τους θεατές και την κριτική επιτροπή του ‘Η Ρουμανία έχει ταλέντο’, αφήνοντάς τους με δάκρυα στα μάτια ενώ εκείνη έλαμπε! Η ήδη διάσημη απο άλλες εμφανίσεις πιανίστρια και τραγουδίστρια, εκτός από τη διαφορετικότητά της, έχει και μια θλιβερή ιστορία.

Δείτε το βίντεο εδώ:

Η 16χρονη καλλιτέχνης η οποία κατά ενα οξύμωρο τρόπο έγινε γνωστή ως ‘το κορίτσι με τα χρυσά χέρια’, με ένα τίτλο δηλαδή που προέρχεται από τον κόσμο τον ‘αρτιμελών’ για να περιγραφεί η καταπληκτική της ικανότητα να παίζει πιάνο και εκκλησιαστικό όργανο με τα δάχτυλα των ποδιών, γεννήθηκε χωρίς χέρια και χωρίς μηριαίο οστό. Συντομα μετά τη γέννησή της εγκαταλείφθηκε από τη μητέρα της και υιοθετήθηκε από μία κοινωνική λειτουργό που ανέλαβε την φροντίδα και την ανατροφή της.

Υπάρχει δηλαδή εδώ όπως στις περισσότερες περιπτώσεις αναπηρίας μία προσωπική τραγωδία που ενέχει όμως τον κίνδυνο αντιμετώπισής του ατόμου με οίκτο ή υπέρμετρο θαυμασμό! Ή τη διαπίστωση ‘κοίτα τι μπορεί να καταφέρει στην κατάστασή της!’ Σε καμία περίπτωση δεν αμφισβητώ εδώ την φανταστική ερμηνεία της Lorelai. Αυτό που σχολιάζω είναι ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζονται οι αντιδράσεις της κριτικής επιτροπής, εστιάζοντας στην συναισθηματική τους φόρτιση, στα δάκρυα και την υπέρμετρη συγκίνηση που τους διακατέχει, σε βαθμό που ως θεατής ταυτίζεσαι αναπόφευκτα μαζί τους.

Αντίστοιχα, στο πλαίσιο των Παραολυμπιακών αγώνων οι διαγωνιζόμενοι έχουν χαρακτηριστεί ως πηγή έμπνευσης ή ακόμα και ως ‘υπεράνθρωποι’ τοσο στο παρελθόν όσο και κατά την διαφημιστική καμπάνια των Παρολυμπιακών αγώνων του Ρίο. Αυτό προκάλεσε οργή σε μεγάλο μέρος ακτιβιστών για την αναπηρία κυρίως στη μεγάλη Βρετανία. ‘Η μετατροπή των Παραολυμπιονικών σε υπερανθρώπους δεν βοηθά τους ανθρώπους με αναπηρία’ δηλώνει η παραολυμπιονίκης Hannah Cockcroft.

Είναι πιθανό ότι η χρήση της γλώσσας κατά αυτό τον τρόπο γίνεται με καλές προθέσεις για να περιγράψει θετικά την τεράστια επιτυχία ενός ατόμου που έχει κάποιους σωματικούς, ψυχολογικούς ή κινητικούς περιορισμούς. Η χρήση όρων όμως όπως ‘υπεράνθρωπος’ δημιουργεί μια ‘εξωτικοποίηση’ του ατόμου απομακρύνοντάς το έτσι από τους υπόλοιπους ‘φυσιολογικους’ ανθρώπους και τους τοποθετεί σε μια άλλη, ‘διαφορετική’ κατηγορία που δεν είναι απαραίτητα κομμάτι μας. Γίνεται αυτόματα το ‘άλλο’ ενώ εμείς νιώθουμε ανακούφιση που (ευτυχώς) δε βρισκόμαστε σε ανάλογη κατάσταση, πράγμα κατανοητό καθώς τείνουμε να αυτοοριζομαστε απο τη συσχέτισή μας με τους άλλους. Αυτό που δεν είναι επιθυμητό είναι να σταματάει η συσχέτιση και η εμπλοκή μας εκεί.

Παρακολουθώντας επίσης τέτοιες επιτυχίες συντηρούμε ψευδαισθήσεις παρόμοιες με αυτές του αμερικανικού ονείρου, δηλαδή ότι αν ενα άτομο με αναπηρία προσπαθήσει και δουλέψει πολυ σκληρά, μπορεί να πετύχει τα πάντα! Αυτό όμως πάλι οδηγεί στην εξατομίκευση που έρχεται αντιμέτωπη με δεδομένες δυσκολίες και περιορισμούς που επιβάλλονται από ενα κόσμο που λειτουργεί βασει των αναγκών της ‘νόρμας’. Έχουν όλοι ομως την ίδια στήριξη και τις ίδιες ευκαιριες; Πώς αυτό συνδέεται με μια συλλογική, συστηματική και συστημική θεώρηση του τι χρειάζεται ένα άτομο με διαφορετικές ανάγκες προκειμένου να λειτουργήσει ομαλά σε μια κοινωνία και να απολαύσει τα δικαιώματά του;

Η αναγνώριση των εξατομικευμένων αυτών προσπαθειών είναι πολύ σημαντική. Όμως μήπως για κάθε μια ιστορία επιτυχίας υπάρχουν εκατοντάδες άλλοι άνθρωποι που η κοινωνία και οι δομές και παροχές της (ή η έλλειψη αυτών) τους καθιστά ανάπηρους λόγω της διαφορετικότητάς τους; Ας σκεφτούμε λοιπόν στο πλαίσιο δικαιωμάτων κι ας πάρουμε τέτοιες στιγμές επιτυχίας ως έναυσμα αναλογισμού των δομών μας και της δικής μας τήρησης των κανόνων σεβασμού της διαφορετικότητας.

Ας θυμόμαστε ότι είμαστε όλοι διαφορετικοί αλλά έχουμε ίσα δικαιώματα στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Δεν χρειαζόμαστε λύπηση αλλά κοινωνική αλλαγή γιατί η αναπηρία είναι πρωταρχικά νόσος κοινωνική.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s